DA wys swak prestasie in Matlosana Munisipaliteit uit

By Chris Hattingh, DA Provinsiale Leier in die NW Wetgewer en Kiesafdelingshoof, Matlosana:

Noordwes se tweede grootste munisipaliteit, Matlosana Munisipaliteit, is ‘n teksboekgeval van onbevoegde en onbeholpe bestuur. Die skokkende agteruitgang van dié munisipaliteit die afgelope jare het verreikende negatiewe gevolge vir al sy inwoners.

Die Ouditeur-Generaal (OG) het herhaaldelik jaarliks ernstige finansiële tekortkominge, die nie-nakoming en verontagsaming van wetgewing en regulasies, onregmatige uitgawes, ongemagtigde uitgawes en vrugtelose- en vermorsde uitgawes in sy verslae uitgewys.

Jaar na jaar het die OG aangedui daar is geen remediërende optrede of verbetering nie.

Die Noordwes Regering se reaksie op finansiële- en administratiewe verval, naamlik om in te gryp deur die munisipaiteit onder administrasie te plaas en ‘n adminstrateur aan te stel, het in Noordwes nog nooit ‘n wesentlike ommekeer in enige munisipaliteit gebring nie. Trouens, die verval en agteruitgang gaan ongerep voort.

In sy ouditverslag oor die Matlosana Munisipaliteit, vir die finasiële jaar tot 30 Junie 2014, het die OG ondermeer bevind:

  • Dat daar nie toepaslike ouditbewyse bestaan om debiteure van R1,58 miljard (R1 580 750 369) en ontvangbare inkomste van R1,504 miljard (R1 504 951 425) te bevestig nie;
  • dat onregmatige uitgawes van R1,871 miljard R1 871 403 895) aangegaan is –  waarvan R56 866 695 wat in stryd met verkrygingsprosedures bestee is, nie in die finansiële state as sulks aangedui was nie;
  • dat ongemagtigde uitgawes ten bedrae van R655 391 203 gedurende die finasiële jaar aangegaan is, terwyl R784 404 168 ten opsigte van vorige ongemagtigde uitgawes nie ingevolge wetgewing hanteer is nie. Daar is dus meer as R1,4 miljard (R1 439 795 371) se ongemagtigde uitgawes gedurende die afgelope jare aangegaan;
  • dat vrugtelose en vermorsde uitgawes ten bedrae van R17 967 226 gedurende finansiële jaar aangegaan is, terwyl ? verdere R36 036 348 van vorige jare (totaal R54 003 574) nog nie ingevolge die vereiste-wetgewing ondersoek of hanteer is nie;
  • dat onregmatige, ongemagtigde en vrugtelose- en vermorsde uitgawes ten bedrae van R3,365 miljard (R3 365 202 840) aangegaan is wat nog ondersoek moet word en dus geen toepaslike optrede wat dissiplinêre optrede, kriminele vervolging en die verhaling van geld insluit, gedoen is nie;
  • dat die munisipaliteit ‘n tekort van R339 miljoen (R339 470 084) gedurende die finansiële jaar aangeteken het en dat die munisipaliteit se laste sy bates met R344 miljoen (R344 503 182) oorskry.

Indien die Matlosana finansiële state dié van ‘n maatskappy was, sou insolvensie-prosedures reeds ingestel gewees het.

Dit is veral kommerwekkend dat massiewe bedrae betrokke is by twyfelagtige verkrygingsprosedures en die geskiedenis toon dat daar weinig, indien enige, gevolge hiervoor is.

Hierdie milieu is die vrugbare teelaarde vir bedrog en korrupte aktiwiteite – die omgewing waarin tenderpreneurs floreer.

Tesame met die ANC se kaderontplooiingsbeleid, waar onbevoegde, on- of ondergekwalifiseerde kaders in belangrike posisies ontplooi word en waar daar weinig indien enige gevolge vir wanadministrasie of korrupte aktiwiteit is, plaas dit die totale gemeenskap in ? staat waar inwoners in effek die gyselaars word van toenemende mislukte munisipale adminstrasie.

? Ommekeer in die afwaartse spiraal in hierdie munisipaliteit kan slegs bewerkstellig word indien erken word dat die ANC se kaderontplooiingbeleid en die gepaardgaande gebrek aan gevolge vir onderprestasie, wanadminsistrasie, bedrog en korrupsie die kernoorsaak vir die mislukking van die munisipaliteit is. Voorts moet ‘n onafhanklike vaardigheids-oudit plaasvind en onbevoegde, onbekwame en / of korrupte kaders moet vanuit die munisipale administrasie verwyder word.

So ? proses sal egter jare neem en honderde miljoene belastingbetalersgeld in uitdiensstellingskoste tot gevolg hê.